czwartek, 10 maja 2012

Do wykorzystania: pomysł na WebQuest!

WebQuest jest innowacyjną i interaktywną metodą, czerpiącą z zasobów technologii informacyjnej. Wykorzystana w procesie dydaktycznym z pewnością go wzbogaci o uczniowską kreatywność i odkrywczość. Aby przybliżyć Państwu tę metodę, podam przykładowy (autorski) pomysł na WebQuest dotyczący poezji elektronicznej oraz prozy hipertekstowej, który można wykorzystać w polonistycznym procesie dydaktycznym.

Temat Webquestu mógłby zostać stworzony na zasadzie kontrowersji lub zostać sproblematyzowany. Przykładami takich tematów mogłyby być np.: „Hipertekstualność – potrzeba chwili czy nowa forma bycia literatury?”, „Proza i poezja w sieci – literacka hybryda czy nowy tekst kultury?”, „Współtworzenie literatury – nowa forma sztuki i doświadczenia literackości czy wymysł XXI wieku?” W zależności od wybrania jednego ze skonkretyzowanych tematów, zakładana wstępna hipoteza i zadania/polecenia dla grup dotyczyłyby różnych kwestii płynących z tej ogólnej problematyki. Sformułowanie kontrowersyjnego czy sproblematyzowanego tematu ma za zadanie wzbudzić emocje, w efekcie których zostaną podjęte uczniowskie działania praktyczne, mające na celu rozwiązanie problemu i wysunięcie refleksji.

METODA WEBQUEST – PRZYKŁAD: 
Przemiany dokonujące się obecnie na płaszczyźnie literackiej – zarówno w prozie jak i w poezji – zastanawiają czytelnika-odbiorcę nad jakością prozy hipertekstowej oraz poezji elektronicznej. Tradycyjne teksty – nabierając nowej formy – zmuszają do refleksji nad jakością literackości i płynącego przekazu werbalnego. Innymi słowy, problematyka ta wzbudza niemałe emocje i kontrowersje. A Ty jak sądzisz? Czy jesteś fascynatem takiego rodzaju sztuki literackiej, czy może raczej uważasz to za nic nie znaczące konstrukty, zaburzające odbiór dzieła sztuki? Czy sądzisz, że jest to chwilowa moda, czy może początek Nowego (postrzegania literackości w ogóle)? Projekt ten pozwoli Ci na głębsze rozeznanie we wspomnianym temacie, a także na sformułowanie przemyślanych refleksji na ten temat.
Pierwsza grupa uczniów będzie zajmowała się powieścią hipertekstową; druga natomiast zajmie się poezją elektroniczną (tematyka może dotyczyć: formy, gatunku, struktury, języka i jego funkcji oraz różnic występujących pomiędzy tradycyjnym a nowym gatunkiem literackim). Czas na realizację zadania dla obu grup to dwa tygodnie.
Grupa pierwsza – zadania/zagadnienia[1]:
1.      Poszerz swoje wiadomości na temat powieści hipertekstowej. Do tego celu posłużą Ci:
·         strony WWW (znajdziesz je w zakładce: „Źródła internetowe”),
·         dodatkowe źródła informacji, które będą celem Twoich sieciowych poszukiwań,
·         wszelkie publikacje, artykuły i książki dotyczące badanej tematyki (poszukaj w zakładce: „Źródła tradycyjne”,
·         wybrana przez Was jedna z powieści hipertekstowych (możesz porównać ze sobą również dwa teksty tego typu). Proponowane przykłady to: Elektropis znaleziony w Krzeszowicach (autor anonimowy), Koniec świata według Emeryka (autor: R. Nowakowski), Tramwaje w przestrzeniach zespolonych (autor: dr Muto), Gmachy, Trwonienia czasu (autor: xnauta), Rok bez siedmiu minut (wielu autorów), Hitalia (wielu autorów).
2.      Sformułuj tezę[2], która będzie punktem wyjścia do poszukiwanych przez Ciebie argumentów. Przykład: powieść hipertekstowa jest interaktywną formą doświadczania literatury.
3.       Poprzez stworzony przez Ciebie ustrukturyzowany ramowy plan wypowiedzi będziesz mógł prezentować swe argumenty w sposób uporządkowany, uwzględniając w swej wypowiedzi budowę hipertekstowego dzieła literackiego oraz jego języka. Będziesz miał tu możliwość porównania go z tradycyjnym utworem prozatorskim (dowolnie wybraną przez Ciebie powieścią). Nie zapomnij o wnioskach wieńczących i podsumowujących Twoją wypowiedź. Ważne jest także powoływanie się na różne źródła – pamiętaj o zestawieniu bibliograficznym! (tworzenie przypisów oraz bibliografii – patrz załącznik nr 1). Zapamiętaj także, że nie tylko ważne są kwestie merytoryczne Twojego wystąpienia, ale i sposób ich prezentacji (o strategiach wystąpień publicznych czytaj w załączniku nr 2).
4.      Prezentacja multimedialna, którą stworzysz powinna mieć nie więcej niż kilka slajdów. Należy więc umieszczać w niej informacje już wyselekcjonowane i poddane syntezie słownej. Wielkim walorem będzie zamieszczenie w niej także graficznych przedstawień czy zdjęć obrazujących przedmiot badań. Pamiętaj! Forma tabelaryczna doskonale pokaże różnice płynące z porównania dwóch form literackich (o sposobach tworzenia prezentacji multimedialnych czytaj załącznik nr 3).
5.      Przed prezentacją wyników swych poszukiwań i badań, przećwicz wystąpienie np. przed rodzicami bądź znajomymi.
Przykładowe źródła dotyczące literatury hipertekstowej[3]:
·         internetowe:
R. Coover, Koniec książek, tłum. M. Pisarski, [on-line:] www.techsty.art.pl.
A. Pająk, Powieść hipertekstowa, [on-line:] http://www.techsty.art.pl/hipertekst/hiperfikcja.htm.
·         tradycyjne:
M. Bogaczyk-Vormayr, Wszystko jest Tekstem? Hipertekstualność jako nowe doświadczenie literatury, „Teksty Drugie” 2008, nr 1/2.
E. Branny, Powieść a powieść hipertekstowa, [w:] e-polonistyka, red. A. Dziak, S.J. Żurek, Lublin 2009.
M. Janusiewicz, Czytelnik współtwórcą utworu…, „Nowe Media, Nowe w Mediach” 2007, nr 3.
M. Janusiewicz, Literatura hipertekstowa – ewolucja tradycji czy tradycji zaprzeczenie?, [w:] e-polonistyka, red. A. Dziak, S.J. Żurek, Lublin 2009.
M. Pisarski, Hipertekst a Story. Upadki i wzloty powieści hipertekstowej, „artPapier” 2009, nr 19.
P.Potrykus-Woźniak, Powieść hipertekstowa, [w:] Słownik nowych gatunków i zjawisk, Warszawa – Bielsko-Biała 2010, s. 196-198.

Załączniki:
1)      Wirtualne Informatroium, [on-line:] http://kangur.uek.krakow.pl/biblioteka/wi/zalaczniki.php?link=zalacznikil.
2)      O czym warto pamiętać w trakcie prezentacji, [on-line:] http://zajaczkowski.org/2008/11/06/o-czym-warto-pamietac-w-trakcie-prezentacji/.
Efekty:
Końcowym efektem pracy grupy pierwszej oraz drugiej będzie dziesięciominutowe wystąpienie (poszerzone o prezentację multimedialną), dzięki któremu zostanie udzielona uargumentowana odpowiedź na pytanie postawione na początku pracy. Zarówno jedna jak i druga grupa (prócz kwestii merytorycznych) nauczą się krytycznego podejścia do zgromadzonych informacji oraz selektywnego ich doboru. Dodatkowo poszerzą swe kompetencje oraz sprawności racjonalnego i trafnego wyszukiwania pożądanych informacji oraz wysnuwania wniosków na ich podstawie (analiza i synteza). Poza tym, zdobędą wiedzę na temat praktycznej prezentacji wyników swych poszukiwań, a także sposobów tworzenia przypisów i zestawień bibliograficznych. Ważną kwestią są również kształcone kompetencje społeczne uczniów współpracujących w jednej grupie zadaniowej.

PO WYKORZYSTANIU TEGO PROJEKTU W PAŃSTWA KLASACH - LICZĘ NA KOMENTARZE I WRAŻENIA!

[1] Zadania grupy drugiej będą analogiczne w swej strukturze, dlatego zostały tu pominięte. Niemniej jednak będą dotyczyły płaszczyzny poezji elektronicznej.
[2] Tu podana jest dla przykładu tylko jedna teza. W zależności od przyjętej tezy, treść zadań szczegółowych będzie różna.
[3] Przykładowe źródła dotyczące poezji elektronicznej:
·         internetowe:
L. Onak, Podsumowanie liternetu 2008, „Niedoczytania”, [on-line:] www.niedoczytania.pl.
M. Pisarski, Poezja elektroniczna, [on-line:] http://techsty.art.pl/hipertekst/hiperpoezja.htm.
·         tradycyjne:
M. Bogaczyk-Vormayr, Wszystko jest Tekstem? Hipertekstualność jako nowe doświadczenie literatury, „Teksty Drugie” 2008, nr 1/2.
Poezja ze spotkania, z Michałem Zabłockim rozmawia Robert Ostaszewski, „Dekada Literacka” 2003, nr 3/4.
P.Potrykus-Woźniak, Poezja w sieci, [w:] Słownik nowych gatunków i zjawisk, Warszawa – Bielsko-Biała 2010, s. 166-167.




3 komentarze:

  1. pseudonaukowy bełkot, inteligentniejsi uczniowie zataczaliby się ze śmiechu gdyby usłyszeli "skonkretyzowany temat" zachęcający do "sproblematyzowanej" analizy wypocin "poetów elektronicznych"

    OdpowiedzUsuń
  2. Anonimie! Podany przykład jest pewną możliwością, którą należałoby dostosować do poziomu edukacyjnego uczniów oraz do ich możliwości, a nie gotowym wzorem. Można więc go ulepszać na własne, nauczycielskie potrzeby. Chętnie poznam taką koncepcję modelu WebQuestu, dostosowanego do konkretnych uczniów i zaprezentowanego przez Panią/Pana tu - na forum...
    Co do przytoczonych wyimków z mojego tekstu, pragnę zauważyć, że są to sformułowania zaczerpnięte ze wstępnej części kierowanej do Państwa, a nie do ucznia. Właściwy przykład WebQuestu zaczyna się nieco dalej.

    OdpowiedzUsuń
  3. Anonimie, wiesz, bo pytałeś tych uczniów? Świat poezji elektronicznej jest im zdecydowanie bliższy niż poezji romantycznej (choć, jak wskazują badania Zofii Zasackiej z IKiCZ BN) często nie uświadamiają sobie, że teksty, które czytają w internecie to też teksty literatury pięknej. A jeżeli spotykają się z przedmiotem, jakim jest poezja elektroniczna, to należy wykształcić w nich narzędzia analizy i interpretacji takich tekstów!
    Pozdrawiam i czekam na bardziej rzetelne uwagi!

    OdpowiedzUsuń